Anna Słowikowska

Ks. Stanisław Cały urodził się 5 marca 1921 r. w Rzęsnej Polskiej k. Lwowa. Święcenia kapłańskie przyjął po ukończeniu czwartego roku kursu seminaryjnego w 1945 r.

z rąk abpa Eugeniusza Baziaka we Lwowie. Ze względu na likwidację lwowskiego seminarium duchownego, formację dokończył w Kalwarii Zebrzydowskiej. Studia magisterskie odbył w Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Do 1956 r. był wikariuszem w Narolu
i Oleszycach. Następnie został skierowany na studia w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, które uwieńczył stopniem naukowym doktora nauk prawnych w zakresie prawa kanonicznego. Rozprawę doktorską pt. Kult relikwii świętych w ustawodawstwie Kościoła zachodniego. Studium historyczno-prawne, napisaną pod kierunkiem ks. prof. dra hab. Jana Nowickiego, obronił w 1961 r.[1] Po studiach, przez rok był wikariuszem w parafii św. Floriana w Krakowie,
a później w parafii katedralnej św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu. Tam także był sędzią prosynodalnym i obrońcą węzła małżeńskiego w sądzie Arcybiskupim we Wrocławiu. W 1967 r. powrócił do Lubaczowa, gdzie został oficjałem sądu biskupiego. Urząd ten sprawował do emerytury, tj. do 1986 r. W latach 1979-1983 był wikariuszem generalnym archidiecezji lwowskiej z siedzibą w Lubaczowie, a w latach 1983-1984 – wikariuszem kapitulnym i administratorem tejże archidiecezji.

Od 1971 r. był kanonikiem gremialnym Kapituły Metropolitalnej
w Lubaczowie; od 1974 r. – kapelanem honorowym, a od 1979 r. – prałatem honorowym Ojca Świętego. W 2010 r. otrzymał godność protonotariusza apostolskiego (infułata).

Zmarł 13 listopada 2013 r., w 92. roku życia i 68 r. kapłaństwa. Uroczystości pogrzebowe ks. S. Całego odbyły się 16 listopada 2013 r.
w katedrze wrocławskiej. Przewodniczył im abp Mieczysław Mokrzycki. Ksiądz Infułat został pochowany na cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida we Wrocławiu.

R.I.P.



*  Opracowano na podstawie: http://ekai.pl/diecezje/zamojsko-lubaczowska/x72564/zmarl-ks-infulat-stanislaw-caly/ [dostęp: 11.06.2014]; http://www.konkatedra. zamojskolubaczowska.pl /par,ogloszenia,wyd,407 [dostęp: 12.06.2014].

[1]  L. Fiejdasz, M. Pawelec, Doktoraty 1926-2010, w: Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL. Ludzie. Nauka. Struktura. Stan na 15 czerwca 2010 r., red. L. Fiejdasz, P. Stanisz, E. Szczot, Lublin 2010, s. 174.

Ks. Piotr Wierzbicki

Fot. Wojciech ŁączyńskiKs. Józef kard. Glemp, Arcybiskup Metropolita Gnieźnieński (1981-1992), Arcybiskup Metropolita Warszawski (1981-2007), Prymas Polski (1981-2009), członek honorowy Stowarzyszenia Kanonistów Polskich.

Urodził się 18 grudnia 1929 r. w Inowrocławiu, jako syn Kazimierza Glempa, byłego powstańca wielkopolskiego i Salomei z Kośmickich. Do czasu wybuchu II wojny światowej ukończył cztery klasy szkoły powszechnej w Kościelcu Kujawskim, a podczas okupacji pracował przymusowo w niemieckim gospodarstwie rolnym. Po wyzwoleniu, w marcu 1945 r., rozpoczął naukę w państwowym Gimnazjum i Liceum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu. Po maturze wstąpił do Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Tam odbył dwuletnie studia filozoficzne. Studia teologiczne kontynuował w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Poznaniu.

Święcenia kapłańskie otrzymał 25 maja 1956 r., w bazylice prymasowskiej w Gnieźnie, z rąk bp. Franciszka Jedwabskiego, sufragana poznańskiego, w zastępstwie internowanego kard. Stefana Wyszyńskiego. W latach 1958-1964 ks. Glemp odbył studia specjalistyczne z zakresu prawa kanonicznego i świeckiego na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim w Rzymie, uzyskując doktorat obojga praw w oparciu o rozprawę pt. De evolutione conceptus fictionis iuris apud Romanos (O ewolucji pojęcia fikcji prawnej u Rzymian). Ukończył także kurs specjalistyczny na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim, m.in. stylistyki łacińskiej (1963), oraz Studium Administracji Kościelnej przy Kongregacji Soboru (1962) i trzyletnie Studium Rotalne, uzyskując tytuł adwokata Roty Rzymskiej (1961-1964). W czasie pobytu w Rzymie zdobył duże doświadczenie i był świadkiem zapoczątkowanych przez Sobór Watykański II przemian w Kościele.

Po powrocie do diecezji pełnił funkcję sekretarza w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie oraz notariusza w Kurii Metropolitalnej Gnieźnieńskiej i w Trybunale Metropolitalnym. Został także mianowany obrońcą węzła małżeńskiego i konsultorem w Trybunale Prymasowskim.

Dnia 1 grudnia 1967 r. rozpoczął pracę w Sekretariacie Prymasa Polski w Warszawie, stając się jednym z najbliższych współpracowników kard. Wyszyńskiego. Pracował w charakterze referenta do spraw prawnych i przez pewien czas pełnił obowiązki referenta prasowego sekretariatu. Jako kapelan i sekretarz Prymasa towarzyszył mu podczas wielu uroczystości kościelnych na terenie Polski, a także w licznych podróżach do Rzymu. Uczestniczył w audiencjach u papieża Pawła VI, mógł też z bliska obserwować prace synodów biskupów w Rzymie i brać udział w wielu ważnych rozmowach z przedstawicielami rządu PRL. Dobre kontakty urzędowe z prawnikami sprawiły, że w 1970 r. został duszpasterzem prawników stolicy. W 1975 r. ks. dr Józef Glemp został powołany na stanowisko sekretarza Komisji Episkopatu Polski ds. instytucji polskich w Rzymie i został członkiem Komisji Episkopatu ds. rewizji prawa kanonicznego.

Ks. prałat Józef Glemp został mianowany biskupem ordynariuszem Diecezji Warmińskiej. Święcenia biskupie przyjął w bazylice prymasowskiej w Gnieźnie, 21 kwietnia 1979 r., z rąk Prymasa Wyszyńskiego, metropolity krakowskiego abp. Franciszka Macharskiego   i bp. Jana Obłąka, ówczesnego sufragana warmińskiego. W Episkopacie Polski pełnił funkcję przewodniczącego Komisji „Iustitia et Pax”, był także członkiem komisji: ds. duszpasterstwa ludzi pracy, ds. rewizji prawa kanonicznego i ds. instytucji polskich w Rzymie. Ponadto pełnił funkcję współprzewodniczącego zespołu legislacyjnego powołanego przez Komisję Wspólną Przedstawicieli Rządu i Episkopatu i był członkiem stałej grupy roboczej Episkopatu Polski i Episkopatu Francji.

Dnia 7 lipca 1981 r. bp Glemp został mianowany przez Papieża Jana Pawła II arcybiskupem metropolitą warszawskim i gnieźnieńskim oraz Prymasem Polski. Jako Prymas Polski został także opiekunem duszpasterstwa Polonii zagranicznej i ordynariuszem na terenie Polski wiernych obrządku grekokatolickiego i ormiańskiego. Na publicznym konsystorzu w Watykanie, 2 lutego 1983 r., otrzymał godność kardynała-prezbitera wraz z kościołem tytularnym Santa Maria in Trastevere (Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu). Towarzyszył Janowi Pawłowi II i Benedyktowi XVI podczas jego pielgrzymek do ojczyzny i brał udział w Światowych Dniach Młodzieży na Jasnej Górze, w Paryżu, w Toronto, w Kolonii i w Madrycie, a także w kilku papieskich pielgrzymkach (m.in. Hiszpania, Francja, Austria, Węgry, Litwa, Łotwa, Słowacja, Niemcy, Ukraina i Chorwacja).

Po reorganizacji struktur Kościoła w Polsce, w marcu 1992 r., kard. Glemp pozostał arcybiskupem metropolitą warszawskim, zachowując godność Prymasa Polski jako kustosz relikwii św. Wojciecha, a także ordynariuszem wiernych obrządku wschodniego żyjących w Polsce i nie mających własnego ordynariusza. Od 1981 r. do 2004 r. pełnił funkcję przewodniczącego Rady Stałej (dawniej Rady Głównej) i Konferencji Episkopatu Polski. Jako przewodniczący Konferencji przyczynił się do powstania Stowarzyszenia Kanonistów Polski przez zatwierdzenie statutu Stowarzyszenia dekretem z dnia 15 lutego 1991 r. Był także przewodniczącym II Synodu Plenarnego w Polsce, który odbył się w latach 1991-1999. Dnia 6 grudnia 2006 r. Ojciec św. Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z urzędu arcybiskupa metropolity warszawskiego, mianując go administratorem apostolskim archidiecezji warszawskiej, którą to funkcję pełnił do 1 kwietnia 2007 r. tzn. do ingresu następcy – abp. Kazimierza Nycza. Godność Prymasa Polski zachował do dnia ukończenia 80. roku życia. Dnia 9 czerwca 2007 r. zrezygnował z funkcji ordynariusza wiernych obrządków: ormiańskiego i bizantyjsko-słowiańskiego w Polsce, przekazując funkcję abp. Kazimierzowi Nyczowi i bp. Zbigniewowi Kiernikowskiemu.

Ks. Kardynał Glemp do końca swoich dni aktywnie uczestniczył w życiu Kościoła powszechnego oraz Kościoła w Polsce. Na prośbę Patriarchy Rosji i Wszechrusi, Cyryla I był specjalnym gościem podpisania wspólnego listu do narodów polskiego i rosyjskiego przez Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski i Cyryla I w Warszawie w sierpniu 2012 r. We wrześniu 2012 r. uczestniczył w Międzynarodowej Konferencji Kanonistów w Gdańsku.

Działalność dydaktyczna i naukowo-badawcza ks. dra Józefa Glempa z zakresu prawa kanonicznego obejmuje lata 1965-1979. Od 1965 r. prowadził wykłady dla księży Archidiecezji Gnieźnieńskiej w studium soborowym i był egzaminatorem synodalnym. Od 1968 r. prowadził ćwiczenia z prawa rzymskiego na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W latach 1973-1979, jako asystent prof. Henryka Kupiszewskiego, prowadził również ćwiczenia z prawa małżeńskiego, a jako delegat Prymasa – Wielkiego Kanclerza ATK uczestniczył w przewodach doktorskich i habilitacyjnych w tej uczelni. W marcu 1975 r. przeprowadził na wspomnianym wydziale nostryfikację swojego doktoratu. Ks. dr Glemp brał również udział w licznych spotkaniach i zjazdach kanonistów polskich i zagranicznych, m.in. w III Międzynarodowym Kongresie Prawa Kanonicznego w Pampelunie w 1976 r. Ks. prof. Marian Żurowski, ówczesny dziekan Wydziału stwierdził, że studenci bardzo wysoko cenili sobie kontakty naukowe z ks. Glempem, dostrzegając jego pogłębioną wiedzę prawniczą, doświadczenie administracyjne i sądowe, a także zaangażowanie nauczyciela akademickiego idące w parze z wrażliwością kapłana. Zamysł przeprowadzenia habilitacji udaremniły coraz bardziej absorbujące i odpowiedzialne zadania pełnione w Sekretariacie Prymasa Polski.

Ks. dr Józef Glemp opublikował w 1974 r. Lexiculum prawa rzymskiego, jako pomoc dydaktyczną dla studentów, które było pierwszym tego typu opracowaniem w języku polskim. Napisał w tym czasie wiele artykułów z dziedziny prawa kanonicznego, zwłaszcza małżeńskiego materialnego i procesowego, dotyczących małżeństw mieszanych i postępowania w sprawach o uzyskanie dyspensy od małżeństwa niedopełnionego. Poza tym na szczególną uwagę zasługuje obszerne studium z zakresu organizacji sądownictwa (Polskie sądownictwo kościelne w latach 1945-1970, „Prawo Kanoniczne” 14 (1974), nr 3-4, s. 169-225) zawierające gruntowne opracowanie obejmujące tak ważny okres z życia Kościoła w Polsce. Inne badania naukowe dotyczyły Kościoła lokalnego i Kościoła partykularnego (Problem identyfikacji Kościoła lokalnego i partykularnego, „Prawo Kanoniczne” 21 (1978), nr 3-4, s. 23-39). Odrębnym obszarem badawczym była biografistyka polskich kanonistów. Należy wspomnieć biografie ks. Jana Opielińskiego (1858-1935), ks. Edwarda Van Bleriq’a (1895-1946), ks. Aleksego Brasse (1901-1956), ks. Stanisława Jansika (1882-1942), ks. Kazimierza Głowińskiego (1862-1946), ks. Teodora Taczaka (1878-1941) i kard. Edmunda Dalbora (1869-1926) opublikowane na łamach „Prawa Kanonicznego” w latach 1972-1974. W swoim dorobku Ks. Kardynał Glemp posiada oprócz wspomnianych artykułów z zakresu prawa kanonicznego liczne publikacje w pracach zbiorowych oraz samodzielne publikacje książkowe, stanowiące zapis jego działalności kaznodziejskiej i posługi duszpasterskiej.

Józef kard. Glemp był członkiem następujących dykasterii watykańskich: Kongregacji dla Kościołów Wschodnich, Papieskiej Rady do spraw Kultury, Papieskiej Rady „Iustitia et Pax” i Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej, a także honorowym członkiem Papieskiej Międzynarodowej Akademii Maryjnej. Jako przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski należał do Rady Konferencji Biskupów Europy (CCEE). Pełnił także godność honorowego przewodniczącego międzynarodowych spotkań „Uomini e Religioni” (Ludzie i Religie), organizowanych przez rzymską Wspólnotę Sant`Egidio.

Ks. Kardynał Glemp był doktorem honoris causa dziesięciu wyższych uczelni w Polsce i na świecie, w tym Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (1982) i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1985). Otrzymał także godność Baliwa Bielkiego Krzyża Honoru i Dewocji Suwerennego Rycerskiego Zakonu Szpitalników Świętego Jana Jerozolimskiego, zwanego Maltańskim (1994) i do śmierci pełnił funkcję wielkiego przeora Zwierzchnictwa Polskiego Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie (od 1996).

Kardynał otrzymał wiele nagród i odznaczeń, wśród nich: Order Orła Białego, najwyższe odznaczenie państwowe przyznane przez Prezydenta RP, Lecha Kaczyńskiego (2009); Premio della Pace - przyznaną przez Centro Culturale S.S. Croce (Taranto 1982); Premio della Pace "Giorgio La Pira" (Pistoia 2000) - w uznaniu dla postawy w czasie stanu wojennego w Polsce; Statuetkę „Złotego Hipolita” i Godność „Wybitnej Osobistości Pracy Organicznej” - przyznane przez Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego; Nagrodę „Oskar Polskiego Biznesu”; Nagrodę Fundacji „Solidarna Wieś” im. Bpa R. Andrzejewskiego (2006); Medal Milito pro Christo i Dyplom Benemerenti Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego (2008); Nagrodę za szczególne zasługi dla KUL „Deo et Patriae deditus” i wiele innych.

Odszedł do Pana dnia 23 stycznia 2013 r., po ciężkiej chorobie. Uroczystości pogrzebowe zgromadziły hierarchów z Polski i świata oraz rzesze wiernych, którzy chcieli pożegnać swojego pasterza i podziękować mu za jego miłość do Kościoła i Ojczyzny. Został pochowany w podziemiach Archikatedry Warszawskiej w miejscu, gdzie wcześniej spoczywało ciało św. Zygmunta Szczęsnego-Felińskiego, do którego w swojej działalności nawiązywał śp. Kardynał.

Papież Benedykt XVI w telegramie kondolencyjnym napisał: „Osobiście bardzo ceniłem jego szczerą dobroć, prostotę, otwartość i serdeczne oddanie sprawie Kościoła w Polsce i na świecie. Takim pozostanie w mojej pamięci i modlitwie. Niech Pan przyjmie go do swojej chwały!”

R. I. P.

Anna Słowikowska

Ks. Piotr Ilwicki urodził się 8 października 1924 r. w Goleni (Rumunia). W 1946 r. wstąpił do Polskiego Seminarium Duchownego w Paryżu. Święcenia kapłańskie przyjął w 1952 r. z rąk nuncjusza apostolskiego Angelo Giuseppe Roncalli. Po święceniach pracował jako duszpasterz polskiej emigracji górniczej we Francji i był kapelanem w paryskich szpitalach. W 1953 r. uzyskał licencjat z teologii, a w 1958 r. z prawa kanonicznego. Po przyjeździe do Polski, pracował jako wikariusz w Biskupcu Reszelskim w diecezji warmińskiej. Następnie sprawował wiele urzędów kurialnych i sądowych. Był notariuszem, wicekanclerzem i referentem prawnym kurii biskupiej, obrońcą węzła małżeńskiego, promotorem sprawiedliwości oraz wiceoficjałem. Pełnił funkcję kierownika Wydawnictwa Papieskich Dzieł Misyjnych w Warszawie oraz dyrektora Warmińskiego Wydawnictwa Diecezjalnego.

Od 1971 r. był kapelanem honorowym, a od 2004 r. prałatem honorowym Jego Świątobliwości.

Na emeryturze pełnił posługę duszpasterską służąc wiernym w konfesjonale w parafii katedralnej św. Jakuba w Olsztynie. Zmarł 27 sierpnia 2012 r. w 88. roku życia i 60. kapłaństwa. Mszy świętej pogrzebowej, sprawowanej dnia 30 sierpnia 2012 r., przewodniczył abp Wojciech Ziemba, Metropolita Warmiński. Ś.p. ks. P. Ilwicki został pochowany w grobie kapłanów na cmentarzu komunalnym przy ul. Poprzecznej w Olsztynie.

 

R. I. P

Anna Słowikowska

O. Letus Feliks Szpucha urodził się 6 lutego 1934 r. w Teodorówce k. Biłgoraja. Do Zakonu Braci Mniejszych wstąpił w 1949 r. W seminarium duchownym w Kalwarii Zebrzydowskiej ukończył studia filozoficzno-teologiczne. W 1956 złożył profesję wieczystą, a święcenia kapłańskie przyjął w 1958 r. W latach 1958-1963 odbył studia specjalistyczne na Wydziale Prawa Kanonicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Magisterium z zakresu prawa kanonicznego uzyskał w 1961 r. Rozprawę doktorską, pt. Urząd prowincjała w Zakonie Braci Mniejszych. Studium prawno-historyczne, napisaną pod kierunkiem ks. prof. dra hab. Aleksego Petraniego, obronił w 1963 r.

O. dr L. F. Szpucha był prefektem studium w Zakonie Braci Mniejszych oraz sekretarzem prowincji. Jako kanonista opracował kilka konstytucji zakonnych dla różnych zgromadzeń. W Wyższym Seminarium Duchownym OO. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej wykładał przede wszystkim prawo kanoniczne i prawo wyznaniowe, a zastępczo także historię zakonu bernardynów w Polsce, liturgikę i teologię moralną. W Sądzie Metropolitalnym w Krakowie pełnił urząd sędziego prosynodalnego.

Zmarł 25 listopada 2012 r. w wieku 78 lat. Uroczystości pogrzebowe ś. p. o. Letusa Szpuchy odbyły się 27 listopada 2012 r. Przewodniczył im bp Damian Muskus OFM. Ciało ś. p. o. Letusa spoczęło w zakonnym grobowcu w Kaplicy św. Anny w Sanktuarium Pasyjno-Maryjnym OO. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej.

 

R. I. P.

kalowskiKsiądz prof. dr hab. Julian Kałowski,  urodził się 12 maja 1933 r. w Dziechcińcu  koło Otwocka w diecezji Warszawsko-Praskiej. Po ukończeniu szkoły podstawowej i dwóch klas w Niższym Seminarium Duchownym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Wadowicach-Kopcu wstąpił w 1952 r. do Zgromadzenia Księży Marianów. Ukończywszy nowicjat w Skórcu koło Siedlec złożył 15 sierpnia 1953 r. pierwsze śluby zakonne.