Paweł Banduła

 

Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Stefan Kardynał Wyszyński – Nauczyciel praw Bożych”. Lublin, 13 stycznia 2018 roku

Dnia 13 stycznia 2018 r. w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Ja­na Paw­ła II odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa pt. „Stefan Kardynał Wyszyński – Nauczyciel praw Bożych”.

Patronat ho­norowy nad tym wydarze­niem naukowym objął Jego Ekscelencja dr hab. Artur Miziński, Sekretarz Gene­ralny Konferencji Episkopatu Pol­ski, natomiast patronat medialny zapewnił Ty­godnik Katolicki „Nie­dziela”. Organizatorami konferencji byli: Katedra Ko­ścielnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL oraz Stowarzyszenie Ab­sol­wen­tów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubel­skie­go. Komitet naukowy tworzyli: ks. dr hab. Mirosław Sitarz, prof. KUL (prze­wodniczący), ks. prof. dr hab. Józef Krukowski, prof. dr Peter Rai­na, dr hab. Waldemar Bednaruk, prof. KUL, dr Agnieszka Romanko, dr Anna Słowikowska (sekretarz). Skład komitetu organizacyjnego był następujący: prof. Sitarz (prze­wodniczący), prof. Bednaruk, dr Judyta Dworas-Kulik, dr Romanko (sekretarz), dr Słowikowska.

Konferencja rozpoczęła się Mszą Świętą w Kościele Akademickim KUL pod przewodnictwem bp. dr. Ryszarda Karpińskiego, biskupa seniora archidie­cezji lubelskiej. Otwarcia konferencji dokonali: prof. Sitarz, kierownik Katedry Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL oraz dr hab. Krzysztof Wiak, prof. KUL, dziekan Wydziału Prawa, Pra­wa Kanonicznego i Administra­cji KUL. Powitali przybyłych gości z Uk­rainy, Czech, Niemiec i Polski. Dzie­kan podziękował za trud orga­ni­za­cji konferencji, podkreślając, że jest ona pierwszym wydarzeniem nau­kowym poświęconym Prymasowi Tysiąclecia po podpisaniu przez pa­pieża Franciszka dekretu o heroiczności cnót Stefana Kar­dynała Wy­szyńskiego w dniu 19 grudnia 2017 r.

Konferencja składała się z dwóch sesji. Pierwszej przewodniczył prof. Wiak. Dr Romanko (KUL) przedstawiła referat pt. „Prawa ro­dzi­ny, Kościoła i Państwa do szkoły w interpretacji ks. Stefana Wyszyń­skiego”. Zauważyła, że ks. Wyszyński wskazywał rodziców, jako pierw­szych wychowawców, natomiast szkoła jest tylko uzupełnieniem i nigdy nie może zastąpić wychowania rodzin­nego. Państwu powinno zależeć na dobrym wychowaniu obywateli, dlatego ma za zadanie współdziałać z rodziną i Kościołem. Prelegentka podkreśliła, że w re­formie szkolnictwa należy określić cel wychowawczy.

Ks. Sitarz (KUL) w referacie pt. „Koncepcja odnowy moralnej Na­ro­du we­dług Prymasa Tysiąclecia” odniósł się do Jasnogórskich Ślubów Narodu. Profe­sor stwierdził, że tekst ślubów zawiera program moral­ny, który się nie przedaw­nił. Ponadto, jego zdaniem, słowa Kardynała są ciągle aktualne: nie można obro­nić Narodu bez wstawiennictwa Maryi.

Dr Dariusz Gabrel (Instytut Pamięci Narodowej) w wystąpieniu pt. „Śledz­two dotyczące uwięzienia Księdza Prymasa Wyszyńskiego” omówił kwestię bezprawności internowania kard. Wyszyńskiego, któ­re trwało od 25 września 1953 r. do 28 października 1956 r., kiedy to władze komunistyczne prowadziły masową akcję przeciwko kapła­nom intelektualistom. Prelegent dokonał oceny działania komunistów względem Prymasa Polski.

Z kolei dr Słowikowska (KUL) przedstawiła referat pt. „Wkład Ste­fana Kardynała Wyszyńskiego w nauczanie Soboru Watykańskiego II”. Rozpoczęła od wskazania statystyki, według której kard. Wyszyński w auli soborowej zabie­rał głos 11 razy oraz 2 razy złożył pisemne uwagi. Prymas Polski stawał m.in. w obronie praw robotników, do­ma­gając się poszanowania godności człowieka, a także prezentując sta­nowisko całego Episkopatu Polski apelował o ogłoszenie przez Sobór Maryi Matką Kościoła.

Przedmiotem wystąpienia prof. Bednaruka (KUL) była „Wizja uni­wersytetu w nauczaniu Stefana Kardynała Wyszyńskiego”. Prelegent wyjaśnił, że Kardy­nał nie widział konfliktu między nauką a wiarą, po­nieważ one się nie wyklucza­ją, ale współdziałają ze sobą. Ponadto, obydwie mają ten sam cel, tj. dojście do prawdy.

Sesji drugiej przewodniczył prof. Krukowski, prezes Stowarzy­sze­nia Kano­nistów Polskich. Dr Monika Menke (Uniwersytet Palackiego w Ołomuńcu) przedstawiła referat nt. „Przesłanie Stefana Kardynała Wyszyńskiego w liście do «pobratymców» w Czechosłowacji”. Przy­pomniała fakty dotyczące internowa­nia biskupa praskiego. Prymas Czechosłowacji spotkał się wówczas z kard. Wy­szyńskim i prawdo­po­dobnie na skutek ich rozmów powstał list do „pobratym­ców”, który miał być pokrzepieniem dla katolików czeskich. Prymas Wyszyński podkreślał w nim jedność obydwu Narodów.

Następnie o. dr Stanisław Kawa OFMConv (Instytut Teologiczny im. Św. Józefa Bilczewskiego we Lwowie) wygłosił wykład pt. „Kar­dy­nał Stefan Wy­szyński wobec ZSRR”. Prelegent zauważył, że relacje wschodnie Kardynała opierały się na encyklikach Leona XIII. Prymas Polski wykazywał ogromną tro­skę o sprawy religijne wobec zamiarów władz ZSRR, które dążyły do usunięcia z państwa elementów reli­gij­nych. Religię traktowały instrumentalnie. S. Wy­szyński mimo wszyst­ko utrzymywał kontakty z wiernymi w ZSRR, wyświęcał dla nich ka­płanów, korespondował ze świeckimi.

Mec. Stefan Hambura ukazał „Wkład Stefana Kardynała Wyszyń­skiego w kształtowanie się relacji polsko-niemieckich”. Przypomniał, że w orędziu bi­sku­pów polskich z dnia 18 listopada 1965 r. udzielono przebaczenia i proszono o przebaczenie biskupów niemieckich. Na­wiązując do słów Prymasa, Prelegent przypomniał, że Kościół nigdy nie zdradził Polski. Odniósł się także do współ­czesnych problemów, do tego, czym zajmuje się na co dzień, pomagając pol­skim rodzinom w Niemczech. Liczba dzieci odbieranych rodzicom wciąż rośnie; w 2016 r. było ich 83 tys. Mec. Hambura zaznaczył, że trzeba się upo­minać o polskie dzieci i o polskość również w Niemczech. Jeśli tego nie będziemy ro­bić, to każde odebrane dziecko będzie przeżywało traumę do końca życia. Niemcy interweniują w sprawach obywateli nie­mie­cko-tureckich w Turcji, więc my po­winniśmy robić to samo. Prelegent zaapelował, abyśmy byli odważni i działali w duchu nauczania kard. Wyszyńskiego.

Ks. dr inf. Ireneusz Skubiś (redaktor honorowy „Niedzieli”) ukazał „Troskę Prymasa Wyszyńskiego o tożsamość kulturową Europy”. Stwierdził, że Wy­szyński był wieszczem narodowym, a jego myślenie oscylowało zawsze wokół Polski, ponieważ nawiązywał do jej miejsc pamięci oraz odnosił się do jej histo­rii. Kwestia tożsamości polskiej w nauczaniu kard. Wyszyńskiego przekładała się na Europę. Troszczył się nie tylko o Polskę i polskość, ale wykazywał także zainteresowanie krajami, w których żyją Polacy. Prelegent postulował, że aktu­alnie dobrze byłoby odnowić list biskupów polskich do biskupów nie­miec­kich.

Ostatnim prelegentem był prof. Raina (Uniwersytet Oksfordzki), który prze­analizował „Stosunek władz PRL-u do działalności i posługi Prymasa Wy­szyń­skiego”. W wykładzie stwierdził, że kard. Wyszyński miał określone pro­blemy ze Stolicą Apostolską. Dla niego istotna była Ojczyzna, tj. Polska. Zda­niem Pro­fesora, wschodnia polityka, jaką pro­wadził Wyszyński, była trudna do akceptacji w Stolicy Apostolskiej. Kościół w Polsce nie był milczący tak, jak w czasach współczesnych w innych państwach.

Po każdej sesji odbywała się dyskusja z udziałem prelegentów i go­ści. Głos m.in. zabierali: bp Karpiński, prof. Krukowski, ks. prof. dr hab. Wojciech Góral­ski, prof. Raina.

Po raz pierwszy w historii SAWP KUL zostały wręczone Nagrody im. Ste­fana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia oraz medale Stefan Kardy­nał Wyszyński „Nauczyciel Praw Bożych”. Ich pomysłodawcą był prof. Sitarz. Laureatami Nagrody za 2017 r. zostali: ks. Skubiś, ks. Góralski, mec. Hambura, zaś pierwszą nagrodzoną osobą w 2018 r. był prof. Raina.

Konferencję zakończyło spotkanie opłatkowe, podczas którego odczytano Ewangelię według św. Łukasza o Narodzeniu Pańskim. Na­stępnie ks. Krukow­ski, jako honorowy przewodniczący SAWP KUL, złożył zgromadzonym życze­nia, po czym nastąpiło dzielenie się opłat­kiem i wspólne kolędowanie.



Paweł Banduła – student, Instytut Prawa Kanonicznego, Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, ul. Śląska 28h, 32-500 Chrzanów; e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Information about Author: Paweł Banduła – student, Institute of Canon Law, Faculty of Law, Canon Law and Administration at the John Paul II Catholic University of Lublin, ul. Śląska 28h, 32-500 Chrzanów, Poland; e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.