Mirosław Sitarz

LAUDACJA

wygłoszona dla Ks. Profesora Józefa Krukowskiego z okazji wręczenia Nagrody Imienia Księdza Idziego Radziszewskiego

Lublin, KUL, 16 maja 2012 r.

 

Księże Profesorze, Najdostojniejszy Laureacie, Ekscelencje, na czele z Wielkim Kanclerzem KUL Abp. Stanisławem Budzikiem, Magnificencje, Czcigodni Księża, Szanowni Przedstawiciele świata nauki, kultury i polityki, Panie i Panowie

Józef Krukowski

Postawienie problemu

Powszechnie znany jest nam fakt, że Unia Europejska jest w sytuacji kryzysu ekonomicznego i finansowego z powodu recesji
i nadmiernego zadłużenia niektórych państw strefy EURO w niezależnych bankach. Przywódcy Unii usiłują ratować ją przed zapaścią przez zawarcie paktu fiskalnego, na mocy którego jedne państwa członkowskie mają spłacać w bankach długi zaciągnięte przez inne państwa. Wysuwane są jednak obawy, że taka reforma jest podobna do kuracji ciężko chorego przez podawanie mu leków tylko znieczulających. Istnieje więc konieczność rozpoznania właściwej przyczyny kryzysu i postawienia trafnej diagnozy. Krytyczni obserwatorzy tego zjawiska wskazują, że właściwym źródłem kryzysu ekonomicznego Unii jest wadliwa aksjologia jej prawa, wyrażająca się w braku poszanowania tożsamości kulturowej Europy. W związku z tym niektórzy politycy i prawnicy niemieccy stawiają pytanie: czy Unia Europejska jest europejska, skoro ignoruje istotny element tożsamości kulturowej Europy, którym są wartości chrześcijańskie Pierwszym członem tytułu mojego wykładu jest więc prawo Unii Europejskiej, a drugim wartości chrześcijańskie.

Ks. Ginter Dzierżon

W życiu wspólnoty Kościoła istotną rolę odgrywa nie tylko prawo pisane, ale również prawo niepisane. Ta ostatnia postać prawa znajduje swój wyraz w zwyczaju prawnym. Mając na uwadze szczególny walor tego fenomenu prawodawca w Kodeksie Jana Pawła II
z 1983 r. poświęcił jemu aż sześć kanonów (kan. 23 28 KPK).
W ostatnim z nich odniósł się on do kwestii odwołania zwyczaju, postanawiając: Z zachowaniem przepisu kan. 5, zwyczaj czy to przeciwny prawu, czy obok niego, zostaje odwołany przez zwyczaj przeciwny lub ustawę. Jeśli jednak o nich wyraźnie nie wspomina, ustawa nie odwołuje zwyczajów stuletnich i niepamiętnych, ani też ustawa powszechna nie odwołuje zwyczajów partykularnych. Zawarte w tym kanonie rozwiązania staną się przedmiotem uwagi w tym opracowaniu.

Ks. Wojciech Góralski

Od ,,tradit et acceptat ius in corpus do ,,sese mutuo tradunt et accipiunt.

W kan. 1081 § 2 KPK z 1917 roku ustawodawca zdefiniował następująco zgodę małżeńską: ,,Consensus matrimonialis est actus voluntatis quo utraque pars tradit et acceptat ius in corpus perpetuum et exclusivum, in ordine ad actus per se aptos ad prolis generationem. Natomiast w kan. 1057 § 2 KPK z 1983 roku zwrot ten został zastąpiony innym sformułowaniem: ,,Consensus matrimonialis est actus voluntatis quo vir et mulier foedere irrevocabili sese mutuo tradunt et accipiunt ad constituendum matrimonium. W ten sposób uległ zasadniczej zmianie istotny przedmiot zgody małżeńskiej, co dokonało się w wyniku długiej ewolucji doktryny kanonistycznej i orzecznictwa w odniesieniu do małżeństwa.

Mariola Lewicka

Prawodawca w KPK z 1983 r.[1] zawarł normy dotyczące erygowania, struktury i organizacji następujących Kościołów partykularnych: diecezji, prałatury terytorialnej, opactwa terytorialnego, wikariatu apostolskiego, prefektury apostolskiej i administratury apostolskiej erygowanej na stałe (kan. 368). Wspólnym kryterium, które przyjął prawodawca ustanawiając te struktury hierarchiczne jest terytorium. Rozwiązanie zawarte w KPK z 1983 r. okazało się nie wystarczające ze względu na zmieniające się warunki życia wspólnoty kościelnej. Z tej przyczyny prawodawca ustanowił w Kościele struktury personalne, w których wierni mogą w pełniejszy i skuteczniejszy sposób otrzymać opiekę duszpasterską i realizować misję Kościoła. Struktury te są Kościołami partykularnymi, czyli porcjami Ludu Bożego z własnym ordynariuszem, prezbiterium i wiernymi.

Po promulgacji KPK z 1983 r. najwyższy prawodawca w Kościele w formie aktów normatywnych ustanowiła następujące Kościoły partykularne: ordynariaty wojskowe[2], Personalną Administraturę Apostolską Świętego Jana Marii Vianneya[3] i ordynariaty personalne dla Anglikanów[4]. Przedmiotem niniejszego opracowania będzie problematyka ordynariatów personalnych dla Anglikanów, które zostały erygowane w 2009 r. na mocy konst. ap. Anglicanorum Coetibus, jako sposób włączenia wiernych Kościoła Anglikańskiego do pełnej wspólnoty z Kościołem Katolickim. Powstaje problem kwalifikacji ordynariatów personalnych: Czy ordynariaty te są personalnymi Kościołami partykularnymi czy innymi strukturami personalnymi?

W tym celu w artykule zostaną zanalizowane następujące zagadnienia: pojęcie Kościoła partykularnego i status prawny ordynariatów personalnych dla Anglikanów.